ในโอกาสวันล้ออายุปี พ.ศ. ๒๕๒๔
ท่านอาจารย์พุทธทาสได้แสดงธรรมในช่วงบ่ายของวันที่ ๒๗ พฤษภาคม ๒๕๒๔
เป็นส่วนหนึ่งในหัวข้อธรรมบรรยายที่ท่านตอบผู้ข้องใจ หรือ
ตอบผู้โจษจ้วงท้วงกล่าวหาท่านที่มีมาในสังคมไทย.
๒๐. ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพชาติ
ปรัศนี: คนบางคนอธิบายว่า การอธิบายปฏิจจสมุปบาท
ทั้งสายให้มีได้ในเวลาอันสั้นชั่ว ๒-๓ นาที ของการเกิดอุปาทานว่า ตัวตน
โดยไม่ต้องกินเวลาคร่อมภพคร่อมชาติ ถึงสามชาตินั้นเป็นเพราะ บุคคลนั้นไม่เชื่อว่า
มีอัตตาหรือวิญญาณ ที่เป็นผู้ไปเกิด นี้ท่านอาจารย์จะอธิบายว่าอย่างไรครับ?
เพราะดูเหมือนเขาเจาะจงว่า ท่านอาจารย์เป็นผู้มีความเห็นเช่นนั้น
พุทธทาส:
อธิบายว่าไม่มีตัวตน อย่างที่เขาพูดกัน คือไม่มีปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพ
คร่อมชาตินี่เพื่ออธิบายให้ตรงตามพุทธประสงค์ ในพุทธภาษิต เรื่องปฏิจจสมุปบาท
คืออธิบายให้เห็นว่าไม่ได้คร่อมภพคร่อมชาติถึงสามชาติ
ว่าวงหนึ่งชั่วเวลาแวบเดียวก็ได้กว่าจะตายนี้มีปฏิจจสมุปบาทนับไม่ถ้วนว่ามีกี่วงหรือมีกี่ชาติ
การอธิบายไม่ให้ปฏิจจสมุปบาทคร่อมภพคร่อมชาตินี้คือ
การอธิบายให้ตรงตามพระพุทธประสงค์ของเรื่องปฏิจจสมุปบาท มีเท่านี้
ไม่ต้องอธิบายอะไรต่อไป...
<คำถาม
ก่อนหน้า> <สรุปคำถามทั้งหมด>
<คำถาม ต่อไป>
คัดบางตอนจากหนังสือดอกโมกข์ ฉบับพิเศษ พุทธทาสวจนา พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. ๒๕๓๙
หน้า ๒๑๘
